Cách học hiệu quả ở trường Đại học (phần II)

Cách học hiệu quả ở trường Đại học (phần I)

II. Chuẩn bị

Để học tốt thì cần có một sức khỏe, không cần quá tốt, nhưng cũng phải tương đối. Thỉnh thoảng ốm vặt tí cũng được. Một ngày (nếu bận hoặc ôn thi dài ngày) nên ngủ ít nhất là 5 tiếng và những ngày thường nên duy trì ngủ khoảng 7  tiếng trở lên. Ngủ quá nhiều cũng không tốt hoặc quá ít cũng không nên. Ngủ nhiều quá thì đờ đẫn mà không ngủ thì mệt mỏi. Cơ địa mỗi người mỗi khác, nên mình cũng không rõ là bao nhiêu tiếng sẽ là phù hợp, nhưng với bản thân mình thì khoảng 7 tiếng.

Vận động. Nếu như ngủ giúp cơ thể phục hồi năng lượng thì vận động là cách duy nhất để giúp cơ thể minh mẫn và khỏe mạnh, thải độc trong cơ thể bằng cách tự nhiên nhất: mồ hôi. Ngoài ra, vận động (có thể là chạy, bơi, đi bộ nhanh, tập thể thao v.v…) còn giúp não sản sinh ra một chất hóa học gọi là endorphines – một chất giảm đau tự nhiên của cơ thể. Vận động đều đặn và có chừng mực sẽ giúp giảm các rối loạn tâm lý phổ biến ở tuổi này như trầm cảm, lo âu và các rối loạn về mặt cảm xúc khác. Ngoài ra, như nhiều người đã biết thì vận động nhiều còn giúp giảm mỡ thừa. Ai cũng thích mình trông nhanh nhẹn hơn, mà nhanh nhẹn hơn thì tự tin hơn. Đừng ai nói là học giỏi thôi là đủ nhé. Tự tin cũng rất quan trọng đấy.

Yếu tố còn lại có lẽ không cần bàn nhiều nữa, đó là dụng cụ học tập. Về máy tính, ở trường công thì mình không rõ nhưng trường tư như FPT thì sinh viên bắt buộc phải mang laptop đến trường. Nên chọn máy nhẹ, cấu hình không cần quá cao (không cần graphic card rời), vì chủ yếu ta học lập trình chứ không phải làm đồ họa. Bạn nào thích chơi game hoặc làm đồ họa thì cứ upgrade thoải mái, tùy các bạn. Nhưng mình đang nói là yêu cầu tối thiểu có lẽ chỉ cần một máy trong tầm tiền 12-15 triệu, không quá đắt, lại nhẹ. Như vậy vừa tiết kiệm cho gia đình, mà lại phục vụ những nhu cầu đủ dùng trong sinh hoạt và học tập hàng ngày. Bạn nào ở nhà có sẵn máy tính để bàn nữa thì càng tốt. Về laptop, nếu không dùng ổ SSD (ổ lưu trữ thể rắn) hoặc HHD (ổ lưu trữ lai giữa SSD và HDD) thì khi máy đang chạy, tuyệt đối hạn chế bê qua bê lại nhiều dẫn đến hư hỏng ổ cứng (vì ổ này khi truy xuất dữ liệu phải quay). Tốt nhất để sleep hoặc gập máy xuống trước khi di chuyển. Vừa đỡ hư bản lề, vừa đỡ hỏng ổ cứng.

Nên có một cuốn sổ nhỏ, 1 cái bút (gì cũng được) để ghi chép nhanh khi nghe giảng. Vẫn tốt hơn là dùng Evernote. Evernote chỉ để note ý tưởng hoặc note link, hay meeting mà cần record tại chỗ. Ghi bằng tay vẫn giúp người ta nhớ lâu hơn.

III. Ở trường và trên giảng đường

1. Cách nghe giảng: Không cần phải quá tập trung, vì thường não bộ con người chỉ tập trung tốt nhất trong khoảng thời gian từ 2-4 tiếng, còn lại là hiệu suất cũng bình thường hoặc dưới trung bình, cho nên có cố cũng không được. Đó là lý do tại sao người ta hay có câu để trêu nhau “thông minh đột xuất, dốt bất thình lình”. Không có gì khó hiểu ở đây cả. Mình không rõ khoảng thời gian mọi người tập trung tốt nhất là vào lúc nào, vì có người thì là vào buổi sáng, người thì buổi chiều, có người (mà thường mình hay thấy là dân lập trình) lại chủ yếu rơi vào ban đêm. Vì vậy những người đó khi ở trên lớp sẽ có xu hướng cảm thấy buồn ngủ hoặc mơ màng, không tập trung được mấy. Cho nên bạn nào có sức tập trung tốt nhất vào buổi sáng thường rất có lợi. Tuy nhiên không phải ai có sức tập trung buổi chiều hoặc đêm thì sẽ thiệt thòi so với những bạn khác trên phương diện nghe giảng.

Giải pháp của mình cho những bạn không tập trung được ở giảng đường như sau: Ban ngày, cho dù có buồn ngủ hoặc không hiểu gì, hay là có cảm giác không muốn học lúc đó; trong quá trình nghe giảng, bạn thủ sẵn bút highlight hoặc bút chì, gạch chân những chỗ mà mình có cảm giác là khó khó, chưa tiếp thu được ngay. Tối về, sau khi đã chơi game nghỉ ngơi thoải mái, yên tĩnh rồi, lôi phần đó ra đọc và tra cứu lại. Không hiểu nữa thì note lại để email hỏi giáo viên hoặc hôm sau hỏi trực tiếp. Mình không nghĩ có ai vào Đại học được mà không thể hiểu nổi một vấn đề sau vài lần nghiên cứu, vì đã vào Đại học chứng tỏ bạn có năng lực tư duy khá rồi (trừ những người quá giỏi quá thiên tài không cần vào Đại học hoặc dropout, hoặc chỉ đơn giản là họ không cần). Thêm nữa, để cho chắc, bạn có thể xem lướt qua các đề mục của buổi học hôm sau. Việc này mục đích không phải là để hiểu, mà là để theo dõi (keep track). Đa phần những gì mà sinh viên nghe giảng không hiểu là do không theo dõi được kịp, chứ không phải lúc nào cũng là do nghe mãi không hiểu.

Nếu nghe và hiểu ngay tại trận thì tốt quá mình cũng không cần dặn thêm gì nữa. Tuy nhiên vẫn cần highlight/note lại keyword quan trọng, note ngày vào sách hoặc vào đâu cũng được, miễn là tiện. Về sau đến lúc ôn chỉ cần lướt qua là nhớ hết.

2. Làm việc nhóm vs. làm việc một mình: Bây giờ đi đâu người ta cũng tôn vinh teamwork là một kỹ năng mềm bắt buộc phải có để làm việc hiệu quả, người người teamwork, nhà nhà teamwork. Bản thân mình là người làm teamwork khá tốt, nên hầu như mình không gặp khó khăn gì. Nhưng mình phải thừa nhận rằng teamwork nhiều khi chẳng là gì cả đâu, đừng quá tôn vinh nó như một khả năng gì đó to tát. Nếu bạn không có khả năng làm việc nhóm tốt, cũng không cần phải cố làm gì, vì luôn luôn có việc dành cho người thích làm việc một mình. Ngành khác thì mình không biết, chứ riêng các ngành khoa học-kỹ thuật, thường những người có chuyên môn giỏi lại là những người làm việc một mình tốt hơn là người làm việc nhóm. Muốn chứng minh điều này rất đơn giản. Hiệu suất của não là X, nếu làm việc nhóm tốt thì tức là bạn phải bỏ công sức ra để giao tiếp, để hiểu, thuyết phục người khác, thì đã bị sử dụng mất Y% rồi, suy ra cái thời gian để tự làm việc một mình sẽ là X-Y, Y càng lớn thì cái khả năng làm việc một mình càng nhỏ. Bù lại, những bạn introvert (hướng nội) hoặc tính hơi dị dị một tí, họ không giỏi việc giao tiếp hoặc cảm thấy khó chịu ở chỗ đông người thì khi ở một mình họ sẽ dốc toàn lực để suy nghĩ. Vì lúc này là lúc họ cảm thấy thoải mái nhất. Những người hướng nội không phải họ không thân thiện, ghét người hay có ý xấu; mà chỉ đơn giản là họ thích ở một mình hơn.

Nói đến đây không phải là những người hướng ngoại (extrovert) thì có năng lực tư duy kém hơn người hướng nội. Bản thân mình cũng là người hướng ngoại, và sức tập trung của mình hồi trước rất kém. Tuy nhiên, lúc học hay nghiên cứu gì đó, hãy luôn tự nhủ rằng mình cố gắng 15 phút, nửa tiếng giải quyết vấn đề đó cho thật tập trung đã, sau đó nghỉ giải lao, chat chit với bạn bè tiếp, hoặc chơi điện tử. Sau đó lại quay lại, tiếp tục nửa tiếng nữa… hôm nay chưa xong thì hôm sau tiếp tục, đến khi nào xong thì thôi. Vì những người giỏi teamwork hay bị cuốn vào các cuộc nói chuyện (đôi khi) là vô bổ, thay vì tập trung vào chuyên môn.

Bù lại với người hướng nội, họ không giỏi làm việc nhóm mà trong trường hợp cần trao đổi thông tin thì làm thế nào? Có một việc mà người hướng nội làm rất tốt, đó là khả năng trình bày thông tin một cách ngắn gọn, súc tích; đặc biệt nếu thông tin đó có hàm lượng chuyên môn cao. Họ chỉ không giỏi tán gẫu và làm hài lòng người khác, khéo thuyết phục người khác mà thôi. Cho nên thay vì việc cố học những câu giao tiếp bay bướm như ở mấy lớp dạy kỹ năng giao tiếp gì đó, thì cứ tiếp tục tập trung vào trình bày mặt chuyên môn là đã quá đủ. Vào buổi họp, chỉ cần quan sát, để ý xem ý kiến người khác là gì. Chỗ nào cảm thấy không ổn có thể can thiệp và góp ý luôn. Dĩ nhiên cũng cần phải học những giao tiếp cơ bản như “Xin lỗi, tớ/tao/mình thấy chỗ này không ổn, tớ/tao/mình có cách này mà tớ/tao/mình nghĩ là đúng hơn”, thì người đối diện trong cuộc họp sẽ cảm thấy được tôn trọng. Chỉ trừ những đứa thiểu năng ra, nếu mình trình bày đủ tốt và đủ logic, thì ai cũng sẽ nghe mình thôi. Không nhất thiết phải văn hoa hay khéo léo quá làm gì cả.

3. Tận dụng resource có sẵn của nhà trường: Nếu trường có thư viện, nên mượn những cuốn sách liên quan đến phần mình học. Giả dụ, bạn nào hơi yếu thuật toán có thể mượn thư viện cuốn Introduction to Algorithms, về đọc qua, lấy ý tưởng là chính chứ không cần đọc hết (kiểu như thuật toán này dùng để làm gì, vào lúc nào thì nên dùng thuật toán này, lúc nào thì không?). Làm thế này ăn gian được khá nhiều thời gian, nhất là đối với các bạn ở trường tư mà chủ yếu học kiểu dồn dồn, cưỡi ngựa xem hoa. Còn muốn hiểu sâu hơn nữa, tốt nhất là sau khi đọc pseudocode trong sách, cố gắng hình dung ra luồng tư duy trong đầu. Tập suy nghĩ bằng hình ảnh là cách luyện tập cho não rất tốt.

Ngoài ra như ở RMIT, Thăng Long hoặc FPT thì có cả online library cho sinh viên truy cập miễn phí paper và ebook. Về list sách có thể đọc được, mượn được, các bạn có thể xem ở đây để tham khảo. List này mình sẽ cố gắng cập nhật thường xuyên.

Resource thứ hai là bạn bè, thầy cô. Ở trên mình có nói là hỏi thầy cô rồi, cho nên không cần nhắc lại nữa. Mình đi học, mình trả tiền, chẳng việc gì phải ngại việc hỏi hay không hỏi thầy cô cả. Bạn bè cũng vậy. Chịu khó đi hỏi những đứa quái vật, để ý xem đứa nào trong lớp hay giỏi môn nào nhất thì ra hỏi chúng nó môn đấy. Đừng ngại người ta nhìn vào mình, vì hãy cứ nghĩ là “nếu tao giỏi thì tao đã không ngồi ở đây với chúng mày, tao đã không phải đi học”. Ai, kể cả người mình nghĩ là kém cỏi nhất cũng biết những điều mình chưa biết và có những điều đáng để mình học hỏi.

Hết phần II

Advertisements

One thought on “Cách học hiệu quả ở trường Đại học (phần II)

  1. thanhsieuuu

    Chào chị, bài phân tích về cách học của chị em thấy rất ngắn gọn và súc tích.
    Ngoài ra, em thấy khi học thì cần tập trung hoàn toàn vào việc học cũng là một yếu tố quan trọng. Nhiều bài báo cho rằng khi học thì nghe nhạc không lời hoặc giao hưởng sẽ khiến mình tập trung hơn. Tuy nhiên, theo một vài nghiên cứu mà em đọc được, thì não bộ của con người chỉ có thể tập trung được vào một việc tại một thời điểm, ví dụ như khi mình vừa đi đường vừa nghe điện thoại thì mình sẽ không thể nhớ (hay có kí ức) về con đường mình đã đi qua. Bên cạnh đó, theo kinh nghiệm cá nhân của em khi thử giữa việc tập trung học hoàn toàn và vừa nghe nhạc giao hưởng vừa học, em cũng thấy hiệu suất học của mình giảm đi đáng kể.
    Trên đây là những suy nghĩ cá nhân của em, rất mong được một tiền bối trong nghiên cứu tâm lí con người chỉ bảo thêm ạ 🙂
    Em cảm ơn chị.

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s